จะหาชื่อจีนเดิมของอากงอาม่าจากหลักฐานใด
หลักฐานที่ควรหาเป็นอันดับแรกคือสิ่งที่บันทึกชื่ออากงอาม่าเป็นอักษรจีนโดยตรง แล้วจึงเชื่อมชื่อนั้นกับเอกสารไทยอย่างน้อยอีกหนึ่งชุด
เริ่มจากวัตถุที่มีอักษรจีน ไม่เริ่มจากการเดาเสียง
ป้ายหลุมศพ ป้ายบรรพชน สมุดงานศพ ซองจดหมายโพยก๊วน จดหมายถึงบ้าน ตรายางร้านค้า สมุดบัญชี และหนังสืออนุสรณ์ของสมาคม เป็นจุดเริ่มที่มีโอกาสพบรูปชื่อเดิมสูง ควรถ่ายภาพตรง ๆ ให้เห็นทุกตัวอักษร รวมขอบกระดาษ ตราประทับ วันที่ และที่อยู่ เพราะข้อมูลรอบชื่อช่วยแยกคนชื่อซ้ำและบอกว่าเอกสารถูกสร้างเมื่อใด
อย่าแปลงเสียงไทยเป็นอักษรจีนทันที เสียงแต้จิ๋วหนึ่งพยางค์อาจตรงกับอักษรหลายตัว และชื่อเดียวกันอาจถูกอ่านแบบแต้จิ๋ว จีนกลาง หรือสำเนียงอื่น ชื่อในภาษาไทยยังอาจเกิดจากชื่อเล่น ชื่อร้าน คำเรียกแบบอา ตามด้วยชื่อ หรือการสลับชื่อกับแซ่ คู่มือของ National Library of Australia แนะนำให้เก็บรูปสะกดทุกแบบและค้นทั้งสองลำดับ เพราะเจ้าหน้าที่ในอดีตอาจจดชื่อจากเสียงต่างกัน
ป้ายหลุมศพมักมีประโยชน์เพราะอาจให้แซ่ ชื่อส่วนบุคคล ถิ่นเดิม วันที่ และรายชื่อลูกหลาน แต่ไม่ใช่ทุกป้ายจะมีครบ และชื่อกลางแผ่นอาจเป็นชื่อมรณนาม ชื่อยกย่อง หรือชื่ออีกชุดหนึ่ง หากเป็นหลุมคู่ ข้อมูลถิ่นเดิมของฝ่ายหญิงอาจอ้างตามครอบครัวสามี จึงต้องอ่านโครงสร้างทั้งแผ่น ไม่ควรคัดเพียงตัวที่ดูเหมือนชื่อ
สร้างแฟ้มระบุตัวบุคคลจากหลักฐานไทย
ก่อนค้นหอจดหมายเหตุ ให้ทำตารางบุคคลหนึ่งหน้า ระบุชื่อไทยทุกแบบ แซ่ที่ครอบครัวจำได้ ชื่อคู่สมรส ลูก พี่น้อง ปีเกิดและปีเสียชีวิตโดยประมาณ อาชีพ ที่อยู่เดิม ชื่อร้าน สมาคม โรงเรียน และสุสาน ใส่ที่มาของแต่ละรายการ เช่น มรณบัตร สมุดงานศพ หรือคำบอกเล่าของหลาน การมีรายละเอียดหลายจุดช่วยป้องกันการนำชื่อจีนของคนอื่นมาใส่ผิดคน
เอกสารทะเบียนที่ควรตรวจได้แก่ สูติบัตร ทะเบียนสมรส มรณบัตร ทะเบียนบ้าน เอกสารแปลงสัญชาติ เอกสารเดินทาง และทะเบียนฝังศพ เอกสารรุ่นเก่าอาจระบุเพียงชื่อภาษาไทยหรือเสียงอ่าน แต่ช่วยยืนยันอายุ คู่สมรส อาชีพ และที่อยู่ ซึ่งนำไปเทียบกับเอกสารจีนได้ ควรเริ่มจากเอกสารที่สร้างใกล้เวลาที่บุคคลยังมีชีวิต เพราะมีโอกาสผ่านการเล่าต่อน้อยกว่า
โพยก๊วน สมาคม และความทรงจำช่วยเชื่อมสองฝั่งอย่างไร
โพยก๊วนหรือจดหมายพร้อมเงินส่งกลับบ้านอาจมีชื่อผู้ส่ง ผู้รับ ที่อยู่ปลายทาง ร้านตัวแทน วันที่ และคำเรียกเครือญาติ โครงการวิจัยของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดอธิบายฐานข้อมูลจดหมายแต้จิ๋วกว่าห้าหมื่นรายการที่เก็บช่องข้อมูลเหล่านี้ จึงเห็นว่าซองและข้อความเป็นหลักฐานเชื่อมคนในไทยกับคนและสถานที่ในเฉาซ่านได้ อย่างไรก็ดี ฐานดังกล่าวไม่ได้ครอบคลุมทุกครอบครัวและการเข้าถึงภาพอาจมีเงื่อนไข
เกณฑ์ยืนยันที่ใช้งานง่ายคือ ต้องมีข้อมูลตรงกันอย่างน้อยสองชนิดนอกจากเสียงชื่อ เช่น คู่สมรสกับอาชีพ หรือบ้านเกิดกับชื่อร้าน ตัวอย่างเช่น ป้ายหลุมศพให้ชื่อจีนและปีเสียชีวิต ขณะที่สมุดงานศพให้ชื่อไทย คู่สมรส และร้านเดิม หากทุกจุดเชื่อมกันจึงบันทึกว่าเป็นชื่อเดียวกัน ถ้ายังมีเพียงเสียงคล้าย ให้เก็บเป็นตัวเลือกและระบุความไม่แน่นอน
บันทึกผลค้นโดยไม่เปิดเผยข้อมูลครอบครัว
เอกสารครอบครัวอาจมีเลขบัตรประชาชน หนังสือเดินทาง ที่อยู่ ลายเซ็น วันเดือนปีเกิดเต็ม และข้อมูลของคนที่ยังมีชีวิต ต้องขออนุญาตเจ้าของหรือทายาทที่เกี่ยวข้อง ปิดข้อมูลส่วนเกินก่อนโพสต์ และไม่ส่งต้นฉบับทั้งหมดให้คนแปลที่ไม่รู้จัก หากสร้างฐานข้อมูลครอบครัว ให้จำกัดสิทธิ์เข้าถึงและบันทึกว่าใครอนุญาตข้อมูลส่วนใด
ชื่อจีนเดิมที่ยังหาไม่พบไม่ควรถูกเติมด้วยตัวอักษรที่น่าจะใช่ การบันทึกชื่อเสียงอ่านพร้อมสถานะยังไม่ยืนยันรักษาความจริงไว้ได้ดีกว่า เมื่อพบหลักฐานใหม่จึงค่อยปรับ พร้อมเก็บร่องรอยว่าข้อสรุปเปลี่ยนเพราะเอกสารใด วิธีนี้ทำให้ชื่อของอากงอาม่าเป็นผลจากการเชื่อมหลักฐาน ไม่ใช่ผลจากโปรแกรมถอดเสียงหรือความทรงจำเพียงครั้งเดียว